Evidence based practice

Evidence based practice

Evidence based practice sluit goed aan bij de dynamiek van het sociaal domein. In een praktijk die voortdurend verandert, waarin samenwerking complex is en vraagstukken zelden eenduidig zijn, helpt het om keuzes bewust en goed onderbouwd te maken.

 

Bij ZINZIZ zien we evidence based practice niet als een vaste methode of een lijst met bewezen interventies, maar als een manier van werken. Een manier die helpt om onderzoek, praktijkervaring en de leefwereld van mensen met elkaar te verbinden.

 

Wat is evidence based practice?

Evidence based practice (EBP) wordt vaak vertaald als‘ werken met bewezen effectieve interventies’. Dat is begrijpelijk, maar doet geen recht aan de bedoeling ervan.

EBP is in de kern een afwegingsproces, waarin je driekennisbronnen met elkaar combineert:

  • Wetenschappelijke kennis
    Inzichten uit onderzoek, theorieën en modellen
  • Professionele expertise
    De kennis, ervaring en het vakmanschap van professionals
  • Ervaringen,wensen en behoeften van mensen
    Wat cliënten, inwoners of medewerkers nodig hebben en belangrijk vinden

Deze drie bronnen zijn gelijkwaardig en vullen elkaar aan. Juist in de combinatie ontstaat kwaliteit.

 

Evidence based werken = handelen op basis van de best beschikbare informatie uit meerdere bronnen, afgestemd op de specifieke context.

Evidence based practice model

Waarom is dit belangrijk?

Binnen het sociaal domein maken professionals dagelijks keuzes in situaties die complex en context afhankelijk zijn. Er is zelden één juiste oplossing.

Tegelijkertijd is er veel kennis beschikbaar (uit onderzoek en uit de praktijk) die lang niet altijd optimaal wordt benut. Daardoor blijft waardevolle informatie onbenut.

Evidence based practice helpt om:

  • Bewuster en transparanter keuzes te maken
  • Kennis uit onderzoek beter te benutten
  • Praktijkervaring serieus mee te nemen
  • Beter aan te sluiten bij wat mensen nodig hebben.

Het draagt daarmee bij aan het professioneel handelen en aan de kwaliteit van dienstverlening.

 

Evidence based practice als proces

Een belangrijk uitgangspunt is dat evidence based practice geen eindproduct is, maar een continu proces. Het gaat niet om het simpelweg toepassen van een interventie die ‘bewezen effectief’ is, maar om steeds opnieuw de vraag te stellen:

  • Wat speelt hier precies?
  • Wat weten we hierover uit onderzoek?
  • Wat leren we uit onze eigen ervaringen?
  • Wat betekent dit voor deze specifieke situatie?

Dit vraagt om reflectie, kritisch denken en het vermogen om verschillende soorten informatie te wegen.

 

Valkuilen en aandachtspunten

In de praktijk zien we dat evidence based werken soms anders wordt toegepast dan bedoeld. Dit brengt een aantal risico’s met zich mee:

  • Teveel nadruk op wetenschappelijke kennis
    Onderzoek wordt soms gezien als doorslaggevend, terwijl de context en praktijkervaring onderbelicht blijven.
  • Onvoldoende wegen van informatie
    Niet elk onderzoek is even sterk of direct toepasbaar. Het vraagt om kritisch kijken naar kwaliteit en relevantie.
  • Versimpelen van de praktijk
    De complexiteit van het sociaal domein laat zich niet volledig vangen in gestandaardiseerde interventies.
  • Overload aan informatie
    Het verzamelen van (te) veel kennis zonder duidelijke focus kan juist belemmerend werken.
  • Te weinig aandacht voor context
    Wat ergens werkt, werkt niet automatisch in een andere setting.

Daarom vraagt evidence based practice niet alleen om kennis, maar ook om professionele oordeelsvorming.

 

De rol van context

Steeds vaker wordt naast evidence based practice ook gesproken over context based practice. Hiermee wordt benadrukt dat de omgeving waarin je werkt sterk beïnvloedt wat wel en niet werkt. Factoren zoals de organisatiecultuur, de doelgroep, de samenwerking tussen betrokken partijen, beschikbare middelen en bredere maatschappelijke ontwikkelingen spelen hierin een belangrijke rol. Wat in de ene situatie effectief is, kan in een andere context heel anders uitpakken. Daarom nemen we bij ZINZIZ de specifieke context altijd expliciet mee in het afwegingsproces. Niet als achtergrond, maar als een essentieel onderdeel van hoe we tot keuzes en oplossingen komen.

 

Hoe pas je evidence based practice toe?

Evidence based werken vraagt iets van zowel professionals als organisaties.

Factoren die het toepassen lastig kunnen maken zijn bijvoorbeeld:

  • Beperkte tijd en middelen
  • Onvoldoende kennis of vaardigheden
  • Wantrouwen richting onderzoek
  • Gebrek aan een lerende cultuur.

Tegelijk zien we dat het juist goed werkt wanneer:

  • Leren en verbeteren worden gestimuleerd
  • Er ruimte is voor reflectie
  • Onderzoek en praktijk met elkaar verbonden worden
  • Professionals ondersteund worden in het ontwikkelen van vaardigheden.

 

Onze manier van werken

Bij ZINZIZ werken we vanuit de overtuiging dat goede oplossingen ontstaan door onderzoek en praktijk met elkaar te verbinden. We gebruiken de principes van evidence based practice in ons werk, bijvoorbeeld binnen participatief actieonderzoek en leertrajecten, waarbij we steeds zoeken naar de juiste balans tussen kennis, ervaring en context. Daarbij zien we evidence based practice niet als een doel op zich, maar als een manier om beter te begrijpen wat er gebeurt, samen te leren en de praktijk stap voor stap te verbeteren.

 

Meer weten?

Wil je meer weten over hoe je evidence based practice praktisch en werkbaar kunt inzetten binnen jouw organisatie of vraagstuk. Wij denken graag met je mee! Neem contact op met ons via femke@zinziz.nl