.jpg)
Tijdens het lezen van Elementaire Gewoontes van James Clear bleef één inzicht bij mij hangen: duurzame gedragsverandering lijkt makkelijker vol te houden wanneer nieuw gedrag niet alleen gekoppeld wordt aan een doel, maar ook aan identiteit.
We richten gesprekken over verandering vaak op wat iemand wil bereiken. Meer participeren. Actiever worden. Een opleiding volgen. Werk vinden. Gezonder leven.
Maar Clear stelt een andere vraag centraal:
"Wie wil je zijn?"
Binnen ZINZIZ houden we ons dagelijks bezig met gedrag. Via onderzoek, training en methodieken zoals het integratief gedragsmodel (IGM) ondersteunen we professionals om gedrag en de factoren die gedrag beïnvloeden beter te begrijpen.
Het IGM helpt om grip te krijgen op de complexiteit achter gedrag. Want wat mensen doen, is vaak het resultaat van een samenspel van omstandigheden, overtuigingen, vaardigheden, sociale invloeden en ervaringen.
Tijdens het lezen vroeg ik me af: wat zou er gebeuren als identiteit in gesprekken over gedragsverandering meer aandacht krijgt? Wanneer nieuw gedrag nog niet vanzelfsprekend voelt.
Stel dat iemand stappen zet richting participatie of werk. Het gedrag dat daarbij hoort, zoals initiatief nemen, afspraken nakomen of zichtbaar worden in een nieuwe omgeving, kan spanning oproepen.
Niet altijd omdat het gedrag moeilijk is, maar soms ook omdat het nog niet past bij hoe iemand zichzelf ziet.
Mensen kunnen denken:
"Zo ben ik niet."
"Dat past niet bij mij."
"Dat kan ik helemaal niet."
Misschien zit weerstand tegen nieuw gedrag soms niet alleen in praktische belemmeringen, maar ook in de afstand tussen het huidige zelfbeeld en de persoon die iemand probeert te worden.
Een van de ideeën uit Elementaire Gewoontes is dat identiteit niet vooraf hoeft vast te staan. Mensen ontwikkelen hun identiteit mede door wat zij doen.
Elke kleine stap kan dan worden gezien als bewijs voor een nieuwe versie van zichzelf.
Niet omdat iemand ineens een ander mens wordt, maar omdat nieuw gedrag langzaam onderdeel kan worden van hoe iemand zichzelf ziet.
Ik weet niet of identiteit het ontbrekende puzzelstuk is in gedragsverandering. Maar het boek bracht wel een interessante vraag naar boven:
Als we gedrag beter begrijpen door te onderzoeken waardoor het ontstaat, wat kunnen we dan nog meer leren door nieuwsgierig te zijn naar hoe mensen zichzelf zien, of willen zien?
Misschien ligt daar een waardevolle aanvulling op gesprekken over verandering: niet alleen kijken naar wat iemand wil doen, maar ook naar wie iemand wil worden.
